Bluetooth w aucie a jakość dźwięku – kodeki, ustawienia i lepsze sposoby

1Jak Bluetooth przesyła muzykę

Muzykę przez Bluetooth przesyła profil A2DP. Telefon odtwarza utwór, a potem w locie koduje go na nowo kodekiem Bluetooth – ze stratną kompresją. Radio odbiera ten strumień, dekoduje go, zamienia na sygnał analogowy i wzmacnia.

Kodek to sposób kompresji dźwięku do przesłania. Od niego zależy, ile danych na sekundę trafia do radia i ile szczegółów zostaje po drodze.

Jeśli słuchasz pliku stratnego, np. ze Spotify w jakości 320 kb/s, dźwięk jest kompresowany drugi raz. Każda kolejna kompresja stratna zostawia własne ślady. Najczęściej słychać je w talerzach perkusji, głoskach „s” i „sz” oraz w pogłosie.

To trochę jak ksero z ksero. Pierwsza kopia wygląda dobrze, ale każda następna traci ostrość w drobnych szczegółach. Dlatego bezstratne źródło ma sens nawet przez Bluetooth – dźwięk przechodzi przez kompresję raz, a nie dwa razy.

Rozmowy telefoniczne idą innym profilem Bluetooth (HFP). Ich jakość zależy od mikrofonu i kodeka mowy, a nie od kodeków muzycznych opisanych niżej.

2SBC, AAC, aptX, aptX HD, LDAC – porównanie kodeków

Najważniejsze: wszystkie popularne kodeki są stratne. Nawet LDAC przy 990 kb/s nie przenosi pliku bit w bit. Najwyższa przepływność wymaga przy tym mocnego sygnału, więc przy gorszym połączeniu telefon schodzi niżej.

Istnieje też bezstratny aptX Lossless w jakości CD, ale potrzebuje zgodnego telefonu i odbiornika. W modułach Bluetooth do procesorów, które montujemy, najwyższy jest aptX HD.

Numer wersji Bluetooth – 4.2, 5.0 czy 5.3 – nie mówi o jakości dźwięku. Wersja wpływa na zasięg i stabilność połączenia, a o brzmieniu decyduje kodek, który obsługują jednocześnie telefon i radio.

3iPhone czy Android – co obsługuje Twój telefon

• iPhone wysyła muzykę kodekiem AAC – do 256 kb/s. Jeśli radio nie obsługuje AAC, przechodzi na SBC. aptX ani LDAC w iPhone’ach nie ma.
• Android obsługuje SBC i AAC, a wiele telefonów także aptX, aptX HD albo LDAC – zależnie od modelu. LDAC jest w Androidzie od wersji 8. Telefon wybiera najlepszy kodek, który zna też radio.

Jak sprawdzić, którego kodeka używa Twój telefon z Androidem? Włącz opcje programisty – w ustawieniach „Informacje o telefonie” kilka razy stuknij numer kompilacji. Potem, w czasie połączenia z autem, sprawdź w opcjach programisty pozycję z kodekiem audio Bluetooth.

Tam ustawisz też jakość LDAC. Jeśli po wyborze najwyższej jakości dźwięk zacznie się przerywać, wróć do ustawienia automatycznego.

W iPhonie takiego podglądu nie ma – w praktyce działa AAC albo SBC.

4Twoje radio też ma znaczenie

Kodek ustalają wspólnie telefon i radio, a decyduje słabsze ogniwo. Starsze i prostsze radia często znają tylko SBC – wtedy nawet najlepszy telefon wyśle dźwięk najprostszym kodekiem.

Po odebraniu sygnału radio robi swoje. Ma przetwornik cyfrowo-analogowy, korektor, czasem efekty „przestrzeni” i fabryczny wzmacniacz. Część radiów ma też osobny poziom głośności dla źródła Bluetooth.

Dlatego to samo nagranie z tego samego telefonu potrafi zagrać inaczej w dwóch autach. A w aucie z fabrycznym systemem premium o brzmieniu decyduje jeszcze jego własna korekcja – piszemy o tym w artykule Fabryczny system premium – Harman Kardon, B&O, Bose.

5Ustawienia, które poprawiają dźwięk przez Bluetooth

1. Głośność telefonu na maksimum, regulacja w aucie. Cichy sygnał z telefonu radio musi mocniej wzmocnić – razem z szumem. W autach, w których głośność telefonu i radia jest połączona, wystarczy podgłośnić raz.
2. Najwyższa jakość w aplikacji – osobno dla danych komórkowych, Wi-Fi i pobierania. Domyślnie bywa niższa, zwłaszcza dla danych komórkowych.
3. Bez korektora i efektów w telefonie. Podbicie basu w aplikacji albo efekt „przestrzeni” w telefonie potrafi przesterować sygnał, zanim trafi do radia. W aucie z procesorem DSP brzmienie ustawiamy w procesorze. Procesor DSP to cyfrowy układ, który osobno ustawia barwę, głośność i opóźnienie każdego głośnika.
4. Normalizacja bez najgłośniejszego poziomu. W Spotify najgłośniejszy poziom normalizacji włącza limiter, który ścina dynamikę nagrań.
5. Muzyka pobrana na telefon. Utwory pobrane w najwyższej jakości nie tracą jej przy słabym zasięgu w trasie.
6. Bezstratne źródło, jeśli serwis je ma. Bluetooth i tak skompresuje dźwięk, ale tylko raz – zamiast kompresji na kompresji.

6Gdy dźwięk się przerywa albo trzeszczy

Przerwy w muzyce rzadko są winą samego kodeka. Najczęściej chodzi o połączenie:

• Telefon połączony z kilkoma urządzeniami naraz. Słuchawki, zegarek i auto korzystają z tego samego modułu Bluetooth w telefonie. Odłącz to, czego w aucie nie używasz.
• Za wysoka jakość LDAC przy słabym sygnale. Najwyższa przepływność potrzebuje mocnego połączenia. Ustawienie automatyczne zwykle gra stabilniej.
• Zakłócenia w paśmie 2,4 GHz. Bluetooth dzieli pasmo z Wi-Fi 2,4 GHz. Telefon w kieszeni, w metalowym schowku albo pod kilkoma warstwami ubrania traci zasięg szybciej.
• Stare parowanie. Gdy auto i telefon „pamiętają” się od lat i aktualizacji, pomaga usunięcie parowania po obu stronach i sparowanie od nowa.

Jeśli dźwięk trzeszczy na każdym źródle, nie tylko na Bluetooth, problem leży gdzie indziej – w głośnikach, przewodach albo radiu. Wtedy warto to sprawdzić w warsztacie.

7Czy Bluetooth może brzmieć dobrze

Tak – i warto to powiedzieć uczciwie. AAC z iPhone’a albo aptX HD z Androida w dobrze zrobionym systemie brzmią bardzo przyzwoicie. Większość kierowców na co dzień nie usłyszy, że muzyka jest skompresowana.

Ograniczenia Bluetooth słychać przede wszystkim w dobrym, cichym aucie i na nagraniach z dużą ilością szczegółów. Wcześniej usłyszysz słabe fabryczne głośniki, drgające drzwi i nieustawioną scenę. Dlatego najpierw poprawiamy nagłośnienie, a dopiero potem źródło.

Od czego zacząć zmiany przy fabrycznym radiu, piszemy w artykule Lepsze nagłośnienie bez wymiany radia.

8Lepiej niż Bluetooth: przewód, CarPlay i Android Auto

• Przewodowy Apple CarPlay przesyła dźwięk do radia bez kompresji (PCM), w jakości ok. 16 bit / 48 kHz. Bezprzewodowy CarPlay jest wygodniejszy, ale kompresuje dźwięk do AAC.
• Android Auto wysyła muzykę przewodem albo – w wersji bezprzewodowej – przez Wi-Fi, a nie przez Bluetooth. Bluetooth służy wtedy do połączenia z autem i rozmów.
• Pliki z pendrive’a. Jeśli radio odtwarza pliki FLAC, to najprostsza bezstratna droga bez telefonu.

Każda stacja multimedialna, którą montujemy, ma bezprzewodowe Apple CarPlay i Android Auto. Gdy liczy się jakość, podłącz telefon przewodem – bezprzewodowy CarPlay kompresuje dźwięk. Gniazdo USB montujemy tam, gdzie wygodnie podłączyć przewód – miejsce ustalamy z Tobą przed montażem. Więcej na stronie Stacje multimedialne i CarPlay.

9Bluetooth prosto do procesora DSP

W aucie z procesorem DSP można ominąć radio. Karta Bluetooth wpięta w procesor odbiera muzykę z telefonu i podaje ją cyfrowo prosto do procesora – bez przetwornika, korektora i wzmacniacza radia po drodze.

• EC 2.0 BT HD – do wzmacniaczy i procesorów HELIX i MATCH ze slotem Extension Card 2.0, m.in. MATCH UP MK2. Kodeki SBC, AAC, aptX i aptX HD, do 24 bit / 48 kHz.
• HEC BT HD – do procesorów HELIX ze slotem HEC, z tymi samymi kodekami.
• BEC BT HD – to samo do procesorów BRAX DSP ze slotem BEC.
• BT HD STREAMER – osobny moduł Bluetooth z wyjściem optycznym, do procesora z wejściem optycznym.

Z telefonem z Androidem i kodekiem aptX HD to najlepsza bezprzewodowa droga do procesora. iPhone połączy się przez AAC – nadal stratnie, ale z pominięciem radia.

Takie moduły Bluetooth HD do procesorów już u nas montowaliśmy. Który pasuje do Twojego procesora, sprawdzamy przy doborze.

Bez kompresji muzyka trafi do procesora dopiero przez wejście USB – opisujemy je w artykule Qobuz, Tidal, Apple Music czy Spotify w aucie.

10Auto bez Bluetootha – co można zrobić

Część starszych aut – także drogich – nie ma Bluetooth audio. Tak było w Bentleyu Continental GT z 2014 roku. Dołożyliśmy moduł z Apple CarPlay i Android Auto na fabrycznym ekranie – muzyka, mapy i aplikacje z telefonu działają na oryginalnym wyświetlaczu. Realizację opisujemy w Bentley Continental GT – CarPlay i Android Auto.

Druga droga to nowa stacja multimedialna w miejscu fabrycznego radia – z Bluetooth, CarPlay i Android Auto. Moduł zostawia fabryczny wygląd deski, stacja daje nowy ekran. Kiedy wybrać które rozwiązanie, piszemy w artykule CarPlay i Android Auto na fabrycznym ekranie.