Co to jest procesor DSP i co zmienia w dźwięku w aucie

1Czym jest procesor DSP

DSP (z angielskiego digital signal processor) to cyfrowy procesor sygnałowy. W car audio stoi między źródłem dźwięku – fabrycznym radiem albo wzmacniaczem – a głośnikami. Zamienia sygnał na postać cyfrową, przetwarza go osobno dla każdego kanału i oddaje do wzmacniacza, a ten – do konkretnego głośnika.

Procesor bywa osobnym urządzeniem, ale w autach z fabrycznym radiem najczęściej montujemy wzmacniacz z wbudowanym procesorem DSP, np. z serii MATCH UP. Taki wzmacniacz przyjmuje sygnał głośnikowy prosto z fabrycznej instalacji, więc radio, ekran i sterowanie z kierownicy zostają oryginalne.

Ustawienia robimy w programie producenta. Procesory Audiotec Fischer – HELIX, MATCH i BRAX – obsługuje jeden program: stroimy w nim filtry, opóźnienia, korekcję i poziom każdego kanału.

2Dlaczego auto potrzebuje procesora

W domu siadasz między głośnikami. W aucie siedzisz z boku: lewy głośnik masz bliżej, prawy dalej, a te w drzwiach grają na wysokości kolan. Do tego szyby i plastiki odbijają dźwięk, a wnętrze jednych częstotliwości basu dokłada, a inne wygasza.

Dźwięk z bliższego głośnika dociera do ucha wcześniej – i to on wyznacza, skąd słyszymy źródło. Dlatego bez korekcji wokalista „stoi” w lewych drzwiach, a nie na środku deski.

Przykład: dźwięk pokonuje ok. 34 cm w jedną milisekundę (343 m/s w temperaturze 20 °C). Jeśli prawy tweeter jest od Twojej głowy dalej o 50 cm niż lewy, jego dźwięk dociera o ok. 1,5 ms później. Procesor opóźnia wtedy lewy tweeter o tę różnicę i oba dźwięki docierają do Ciebie razem.

Zwykły korektor w radiu zmienia barwę wszystkich głośników naraz. Procesor ustawia każdy kanał osobno – i dopiero to pozwala przesunąć scenę na środek.

3Co dokładnie ustawia procesor

• Filtry (zwrotnica cyfrowa). Każdy głośnik dostaje tylko to pasmo, które gra najlepiej: tweeter – górę, głośnik w drzwiach – środek i bas, subwoofer – najniższe tony. Filtr górnoprzepustowy chroni tweeter przed niskimi tonami, które mogłyby go uszkodzić. W programie wybieramy częstotliwość podziału i nachylenie filtra, w krokach co 6 dB na oktawę.
• Opóźnienia (korekcja czasowa). Bliższe głośniki opóźniamy o ułamki milisekundy, tak żeby dźwięk ze wszystkich dotarł do ucha w tym samym momencie. Najdalszy głośnik – zwykle subwoofer – zostaje bez opóźnienia.
• Korektor. W procesorach Audiotec Fischer każdy kanał ma korektor z 30 pasmami co 1/3 oktawy, od 25 Hz do 20 kHz. Ścinamy nim podbicia, które robi wnętrze auta.
• Poziomy i faza. Wyrównujemy głośność kanałów i sprawdzamy fazę – tak, żeby bas z subwoofera i z drzwi się sumował, a nie znosił.

4Wzmacniacz z DSP czy osobny procesor

Do fabrycznych systemów najczęściej wystarcza wzmacniacz z procesorem DSP z serii MATCH UP, podłączany na gotowej wiązce pod model auta (plug&play). Przy systemach aktywnych, gdzie każdy głośnik ma własny kanał, dobieramy procesory i wzmacniacze HELIX z odpowiednią liczbą kanałów – np. P SIX DSP albo V TWELVE DSP.

Każdy z nich ma też wejście optyczne (cyfrowe). Ile kanałów potrzeba? Przód dwudrożny w układzie aktywnym to 4 kanały, trójdrożny – 6, subwoofer – kolejny (z dwiema cewkami – dwa). Nie przewymiarowujemy: gdy system potrzebuje 8 kanałów, dobieramy wzmacniacz 8-kanałowy, a nie większy na zapas.

5Kiedy procesor daje największą różnicę

• Nowe głośniki, a dalej gra „z drzwi”. Lepsze głośniki bez procesora grają głośniej i czyściej, ale dźwięk dalej dochodzi od nóg. Dopiero opóźnienia i korekcja podnoszą scenę na wysokość deski.
• Wokal stoi przy jednych drzwiach. Ustawiamy opóźnienia i poziomy kanałów tak, żeby wokal stał na środku, przed Tobą.
• Bas dudni albo znika. Mierzymy kabinę mikrofonem i zgrywamy subwoofer z głośnikami z przodu.
• Markowy system fabryczny gra płasko. Procesor wpięty za fabrycznym wzmacniaczem pozwala ustawić dźwięk od nowa – bez wymiany radia. Więcej w artykule o systemach premium.

6Czego procesor nie zrobi

Sam procesor nie zrobi hi-fi ze słabych albo uszkodzonych głośników. Często zaczynamy od procesora, a głośniki i subwoofer dokładamy w kolejnym kroku – system rośnie bez wyrzucania wcześniejszych elementów.

Korektor nie naprawi wąskich, głębokich dołków w charakterystyce. To zwykle wygaszanie fal w kabinie, a mocne podbicie tylko obciąża głośnik. Dlatego korektorem ścinamy szczyty, a dołków nie podbijamy na siłę.

Podbicie basu nie jest „za darmo”: +3 dB to dwa razy większa moc, którą musi oddać wzmacniacz i przyjąć głośnik. A opóźnienia ustawia się dla jednego miejsca – zwykle kierowcy. Filtry i korekcja poprawiają dźwięk w całej kabinie, ale scena jest najlepiej poukładana tam, dla kogo stroimy.

7Ile kosztuje montaż procesora

Cena zależy od procesora, liczby kanałów i wiązki pod konkretne auto. Montaż liczymy według stałych stawek: wzmacniacz z procesorem DSP to 185 zł za kanał (co najmniej 984 zł), a okablowanie – 250 zł za każdy wzmacniacz. Wszystkie kwoty zawierają VAT.

Zestawy z procesorem do Twojego auta – z ceną sprzętu i montażu – pokazuje konfigurator nagłośnienia. Jak wygląda samo strojenie, opisujemy w artykule Strojenie DSP krok po kroku.